همة منقطع گردد و اصل سبب پارهء رسن بود كه در سر رسن بندند تا به آب رسد چون از اتباع تبرّا كنند اتباع تمنّاى رجوع كنند با دنيا گويند : لَوْ أَنَّ لَنا كَرَّةً ، اگر ما را به دنيا بازگشتى باشد ما نيز از ايشان تبرّا كنيم چنان كه ايشان از ما تبرّا كردند همچنين كه : اين حالت بايشان نمود كردارهاى ايشان را بايشان نمايند تا حسرت و پشيمانى باشد ايشان را سدّى گفت : مراد آنست كه روز قيامت درجات و منازل ايشان بايشان نمايند در بهشت و گويند كه اين منازل شما خواست بودن اگر از شما ايمان بودى و عمل صالح پس ايشان پشيمانى و حسرت خورند كه چرا ببدل آنچه كردند از معصيت عمل صالح نكردند ايشان را بدوزخ برند و در دوزخ جاويد گردانند [ سوره البقرة ( 2 ) : آيات 168 تا 170 ] يا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الْأَرْضِ حَلالاً طَيِّباً وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ ( 168 ) إِنَّما يَأْمُرُكُمْ بِالسُّوءِ وَ الْفَحْشاءِ وَ أَنْ تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ ما لا تَعْلَمُونَ ( 169 ) وَ إِذا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ قالُوا بَلْ نَتَّبِعُ ما أَلْفَيْنا عَلَيْهِ آباءَنا أَ وَ لَوْ كانَ آباؤُهُمْ لا يَعْقِلُونَ شَيْئاً وَ لا يَهْتَدُونَ ( 170 ) مفسّران گفتند كه : اين آيت در شأن قبيلهء ثقيف و عامر و صعصعه و بنى مذحج آمد كه ايشان بر خويشتن حرام كردند بعضى از حرث و انعام و بحيره و سائبه و وصيله خداى تعالى ايشان را نهى كرد و گفت بر سبيل عموم : اى مردمان بخوريد آنچه در زمين است حلال و پاك ، آنچه حلال است و پاك بر خود حرام مگردانيد و از پى ديو مرويد و راه شيطان مسپريد و فرمان وى مبريد كه وى شما را دشمنى هويداست بنيكوئى و خير نفرمايد بلكه ببدى و ناشايست فرمايد و آنچه وى فرمايد جز بدى و ناشايست نبود و بدان فرمايد كه بگوئيد بر خداى تعالى آنچه ندانيد آن را از دعوى باطل بر تحريم حرث و انعام و آنكه اين چيز حلال است و آن حرام و گفته‌اند [ سوء ] آن گناه است كه ازو حدّ واجب نيايد و [ فحشاء ] آن باشد كه برو حدّى واجب باشد و گفته‌اند كه [ سوء ] عامّ است جملهء گناهان را و [ فحشاء ] مراد به او بخل است چنان كه گفت : الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَ يَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ ، و مراد اينجا بخل است و منع زكات آنگه گفت : [ وَ إِذا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا ] و چون گويند ايشان را يعنى مشركان را يا جهودان را كه دست